I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội của thanh niên Việt Nam, là đội dự bị tin cậy của Đảng Cộng sản Việt Nam, là lực lượng quan trọng trong công tác giáo dục, bồi dưỡng thế hệ trẻ.
Trong trường học, đoàn viên thanh niên vừa là lực lượng trẻ, năng động, sáng tạo, vừa là lực lượng trực tiếp tham gia thực hiện nhiệm vụ chính trị, chuyên môn và các phong trào của nhà trường. Đối với đoàn viên là cán bộ, giáo viên, nhân viên, tính tiên phong, gương mẫu không chỉ thể hiện trong hoạt động Đoàn mà trước hết phải được thể hiện bằng chất lượng thực hiện nhiệm vụ được giao, đạo đức nhà giáo, tinh thần trách nhiệm, ý thức kỷ luật, đổi mới sáng tạo và thái độ phục vụ học sinh.
Vì vậy, Chi bộ Trường THCS Tân Đông Hiệp B xác định: lãnh đạo Chi đoàn phát huy vai trò gương mẫu, xung kích của đoàn viên phải gắn chặt với kiểm tra, theo dõi và giám sát quá trình thực hiện. Giám sát không nhằm tìm kiếm khuyết điểm để xử lý mà trước hết nhằm phòng ngừa, nhắc nhở, hỗ trợ đoàn viên tự điều chỉnh, phát huy ưu điểm, khắc phục hạn chế và trưởng thành.
Thông qua chuyên đề này, Chi bộ thống nhất những nhiệm vụ và giải pháp nhằm nâng cao chất lượng lãnh đạo đối với Chi đoàn, từng bước xây dựng đội ngũ đoàn viên Trường THCS Tân Đông Hiệp B “Gương mẫu trong nhận thức – trách nhiệm trong hành động – xung kích trong nhiệm vụ – sáng tạo trong chuyên môn – chuẩn mực trong ứng xử”.
II. CĂN CỨ VÀ YÊU CẦU ĐẶT RA
Công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện chuyên đề được đặt trong tổng thể các quy định của Đảng, Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, các quy định về giám sát và phản biện xã hội của các tổ chức chính trị - xã hội, quy định về trách nhiệm nêu gương, tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống và các văn bản chỉ đạo của tổ chức Đoàn cấp trên.
Trong đó, Quyết định số 217-QĐ/TW ngày 12/12/2013 xác định Đoàn TNCS Hồ Chí Minh là một trong các chủ thể thực hiện giám sát; việc giám sát phải bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, dân chủ, công khai, khách quan, mang tính xây dựng. Trung ương Đoàn cũng đã hướng dẫn các cấp bộ Đoàn triển khai công tác giám sát, phản biện xã hội gắn với yêu cầu của cấp ủy và tình hình thực tiễn.
Việc triển khai chuyên đề phải bảo đảm bốn yêu cầu: đúng chức năng – rõ nội dung – có minh chứng – có chuyển biến sau giám sát; tuyệt đối tránh hình thức, nể nang, cảm tính hoặc biến hoạt động giám sát thành hoạt động gây áp lực đối với đoàn viên.
III. MỤC ĐÍCH
Một là, nâng cao nhận thức của cấp ủy, Ban Chấp hành Chi đoàn và toàn thể đoàn viên về trách nhiệm tiên phong, gương mẫu của đoàn viên trong thực hiện nhiệm vụ chính trị của nhà trường.
Hai là, xây dựng cơ chế để Chi đoàn thường xuyên theo dõi, đánh giá, nhắc nhở và hỗ trợ đoàn viên thực hiện tốt nhiệm vụ, từ đó phát hiện sớm những biểu hiện hạn chế để kịp thời điều chỉnh.
Ba là, đưa tính gương mẫu, xung kích từ yêu cầu chung thành những hành vi và kết quả có thể theo dõi, đánh giá được.
Bốn là, tạo môi trường để đoàn viên trẻ rèn luyện, cống hiến và trưởng thành; phát hiện đoàn viên ưu tú, nhân tố tích cực để Chi bộ quan tâm bồi dưỡng, tạo nguồn phát triển Đảng.
Năm là, góp phần xây dựng Chi đoàn vững mạnh, xây dựng tập thể sư phạm đoàn kết, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo, đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ năm học 2026–2027.
IV. THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CẦN TẬP TRUNG
Chi bộ ghi nhận lực lượng đoàn viên của nhà trường có nhiều ưu điểm: tuổi trẻ, nhiệt tình, có khả năng tiếp cận nhanh công nghệ, tích cực tham gia các hoạt động phong trào, có tinh thần đổi mới và khả năng tổ chức các hoạt động dành cho học sinh.
Tuy nhiên, trong công tác lãnh đạo Chi đoàn cần tiếp tục quan tâm một số vấn đề: việc thể hiện vai trò xung kích giữa các đoàn viên chưa thật đồng đều; có trường hợp tham gia phong trào tích cực nhưng mức độ chủ động trong nhiệm vụ chuyên môn chưa tương xứng; hoạt động tự kiểm tra, tự giám sát trong Chi đoàn chưa trở thành nền nếp; tiêu chí đánh giá tính tiên phong, gương mẫu đôi lúc còn định tính; việc ghi nhận kết quả, nhắc nhở hạn chế và theo dõi khắc phục sau giám sát chưa tạo thành quy trình liên tục.
Do đó, vấn đề trọng tâm không phải là tăng số lượng các cuộc kiểm tra mà là nâng chất lượng giám sát và biến kết quả giám sát thành động lực tự rèn luyện của mỗi đoàn viên.
V. NỘI DUNG GIÁM SÁT TRỌNG TÂM
1. Giám sát về tư tưởng chính trị, ý thức tổ chức kỷ luật
Theo dõi việc chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; quy định của ngành Giáo dục; nội quy, quy chế của đơn vị và tổ chức Đoàn.
Đoàn viên phải có ý thức giữ gìn phẩm chất, uy tín của người cán bộ, giáo viên, nhân viên; có trách nhiệm trong phát ngôn, sử dụng mạng xã hội và chia sẻ thông tin; không đăng tải, bình luận hoặc lan truyền thông tin chưa được kiểm chứng gây ảnh hưởng đến uy tín tổ chức, nhà trường, đồng nghiệp và học sinh.
2. Giám sát trách nhiệm nêu gương
Mỗi đoàn viên phải thể hiện tính gương mẫu từ những việc cụ thể: đúng giờ, đúng quy định; nghiêm túc trong thực hiện nhiệm vụ; giữ gìn tác phong sư phạm; văn hóa giao tiếp; tinh thần hợp tác với đồng nghiệp; thái độ tôn trọng, gần gũi và trách nhiệm đối với học sinh.
Chi đoàn đặc biệt chú trọng nguyên tắc: đoàn viên yêu cầu học sinh thực hiện điều gì thì trước hết bản thân phải gương mẫu thực hiện điều đó.
3. Giám sát việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn
Đối với đoàn viên là giáo viên, tập trung theo dõi tinh thần trách nhiệm trong giảng dạy; chuẩn bị bài; đổi mới phương pháp; kiểm tra, đánh giá học sinh; ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số; hỗ trợ học sinh còn hạn chế; tham gia sinh hoạt tổ chuyên môn và các hoạt động giáo dục của nhà trường.
Khuyến khích mỗi đoàn viên có ít nhất một việc làm, giải pháp hoặc sản phẩm đổi mới có giá trị thực tiễn trong năm học.
4. Giám sát tinh thần xung kích, tình nguyện
Đoàn viên phải là lực lượng đi đầu trong các nhiệm vụ khó, nhiệm vụ mới, hoạt động đột xuất và các phong trào do nhà trường, Chi bộ và tổ chức Đoàn phát động.
Chú trọng các lĩnh vực: chuyển đổi số; xây dựng trường học xanh – sạch – đẹp – an toàn; hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn; giáo dục kỹ năng sống; bảo vệ môi trường; an toàn giao thông; hoạt động đền ơn đáp nghĩa, an sinh xã hội và các hoạt động vì cộng đồng.
5. Giám sát đạo đức nhà giáo và văn hóa ứng xử
Không xúc phạm danh dự, nhân phẩm học sinh; không có hành vi thiếu chuẩn mực trong giao tiếp; không gây mất đoàn kết nội bộ.
Đoàn viên cần tiên phong xây dựng văn hóa ứng xử tích cực, thực hiện phương châm:
“Mỗi đoàn viên là một hình ảnh đẹp – mỗi hành động là một thông điệp giáo dục.”
6. Giám sát việc thực hiện cam kết và nhiệm vụ đoàn viên
Ngay từ đầu năm học, mỗi đoàn viên đăng ký từ 01 đến 02 nội dung xung kích cụ thể gắn với vị trí việc làm.
Không đăng ký chung chung như “hoàn thành tốt nhiệm vụ”, mà phải xác định được sản phẩm hoặc kết quả cụ thể.
Ví dụ: thực hiện một giải pháp chuyển đổi số; hỗ trợ một nhóm học sinh còn hạn chế; thực hiện một công trình thanh niên; tổ chức một hoạt động trải nghiệm; xây dựng một sản phẩm chuyên môn; tham gia một hoạt động vì cộng đồng.
VI. XÂY DỰNG CƠ CHẾ “5 GIÁM SÁT”
Chi bộ định hướng Chi đoàn triển khai mô hình:
“5 GIÁM SÁT – 5 GƯƠNG MẪU”
Giám sát 1: Tự giám sát.
Mỗi đoàn viên tự đăng ký nội dung rèn luyện, tự đánh giá tiến độ và tự chịu trách nhiệm đối với cam kết của mình.
Giám sát 2: Đoàn viên giám sát, hỗ trợ lẫn nhau.
Phát huy tinh thần đồng chí, đồng nghiệp; góp ý trên tinh thần xây dựng, không soi xét, không gây mất đoàn kết.
Giám sát 3: Ban Chấp hành Chi đoàn giám sát.
Theo dõi việc thực hiện nhiệm vụ, cam kết, công trình, phần việc thanh niên và tinh thần tham gia hoạt động của đoàn viên.
Giám sát 4: Các tổ chức và bộ phận chuyên môn phối hợp cung cấp thông tin.
Kết quả thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, kỷ luật lao động và phong trào là nguồn thông tin phục vụ đánh giá khách quan.
Giám sát 5: Chi bộ lãnh đạo và định hướng.
Chi bộ định kỳ nghe Ban Chấp hành Chi đoàn báo cáo, xem xét những vấn đề nổi lên, chỉ đạo giải pháp khắc phục và biểu dương những nhân tố tích cực.
Tương ứng là 5 nội dung gương mẫu: gương mẫu về tư tưởng; gương mẫu về đạo đức, lối sống; gương mẫu trong chuyên môn; gương mẫu trong kỷ luật; gương mẫu trong xung kích, sáng tạo.
VII. QUY TRÌNH GIÁM SÁT ĐOÀN VIÊN
Thực hiện thống nhất quy trình:
Đăng ký → Theo dõi → Ghi nhận → Góp ý → Khắc phục → Kiểm chứng → Biểu dương.
Đầu năm học, đoàn viên đăng ký nội dung xung kích và rèn luyện.
Hằng tháng, Ban Chấp hành Chi đoàn theo dõi việc thực hiện thông qua hoạt động thực tế và kết quả nhiệm vụ.
Hằng quý, lựa chọn một số nội dung trọng tâm để đánh giá; kết quả phải có căn cứ và minh chứng.
Đối với hạn chế lần đầu, ưu tiên trao đổi, góp ý và hỗ trợ khắc phục. Đối với hạn chế kéo dài, Ban Chấp hành Chi đoàn yêu cầu đoàn viên xây dựng giải pháp khắc phục và theo dõi kết quả.
Đối với vấn đề vượt thẩm quyền của Chi đoàn, Bí thư Chi đoàn báo cáo cấp ủy để được định hướng xử lý theo đúng quy định.
Không công khai khuyết điểm cá nhân một cách không cần thiết; bảo đảm tính giáo dục, nhân văn và bảo vệ danh dự chính đáng của đoàn viên.
VIII. XÂY DỰNG BỘ TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ
Chi bộ định hướng Chi đoàn xây dựng Phiếu theo dõi vai trò gương mẫu, xung kích của đoàn viên, tập trung vào 05 nhóm:
Nhóm 1 – Chính trị, tư tưởng: chấp hành chủ trương, quy định; ý thức trách nhiệm; phát ngôn và sử dụng mạng xã hội.
Nhóm 2 – Đạo đức, tác phong: chuẩn mực nhà giáo; đoàn kết; tinh thần trách nhiệm; văn hóa ứng xử.
Nhóm 3 – Chuyên môn: chất lượng thực hiện nhiệm vụ; đổi mới; sáng tạo; chuyển đổi số; hỗ trợ học sinh.
Nhóm 4 – Kỷ luật: giờ giấc; hội họp; chế độ báo cáo; thực hiện nhiệm vụ được phân công.
Nhóm 5 – Xung kích: tham gia phong trào; nhận nhiệm vụ mới, nhiệm vụ khó; công trình thanh niên; hoạt động tình nguyện và sáng kiến vì tập thể.
Việc đánh giá không chỉ dựa trên điểm số mà quan trọng hơn là xác định được mức độ tiến bộ của đoàn viên sau mỗi lần góp ý, giám sát.
IX. GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
1. Tăng cường sự lãnh đạo trực tiếp của Chi bộ
Chi bộ đưa công tác Đoàn và phong trào thanh niên vào nội dung lãnh đạo thường xuyên; định kỳ nghe Bí thư Chi đoàn báo cáo.
Phân công đảng viên theo dõi, hỗ trợ Chi đoàn; kịp thời tháo gỡ những khó khăn trong quá trình hoạt động.
2. Phát huy trách nhiệm của Bí thư Chi đoàn
Bí thư Chi đoàn chịu trách nhiệm trước Chi bộ về chất lượng hoạt động Đoàn; chủ động xây dựng kế hoạch giám sát; bảo đảm công bằng, khách quan, không nể nang nhưng cũng không áp đặt.
3. Chuyển từ “tham gia phong trào” sang “tạo ra giá trị”
Không đánh giá đoàn viên chỉ căn cứ số lần tham gia hoạt động mà phải xem xét kết quả, sản phẩm và tác động.
Mỗi hoạt động thanh niên cần trả lời được ba câu hỏi:
Đoàn viên đã làm gì?
Kết quả cụ thể là gì?
Nhà trường và học sinh được hưởng lợi gì?
4. Thực hiện giám sát gắn với hỗ trợ
Sau mỗi hạn chế được phát hiện phải có giải pháp hỗ trợ đoàn viên khắc phục.
Thực hiện phương châm:
“Giám sát để nhắc nhở – nhắc nhở để thay đổi – thay đổi để trưởng thành.”
5. Gắn kết quả giám sát với thi đua và bồi dưỡng đoàn viên ưu tú
Kết quả thực hiện vai trò tiên phong, gương mẫu là một nguồn thông tin để Chi đoàn đánh giá đoàn viên, bình xét thi đua và giới thiệu đoàn viên ưu tú cho Chi bộ xem xét, bồi dưỡng.
Ưu tiên phát hiện những đoàn viên dám nhận việc khó, có sản phẩm cụ thể, có tinh thần phục vụ tập thể và tạo ảnh hưởng tích cực đối với học sinh, đồng nghiệp.
X. CHỈ TIÊU PHẤN ĐẤU
Chi bộ định hướng Chi đoàn phấn đấu:
- 100% đoàn viên được quán triệt yêu cầu về vai trò tiên phong, gương mẫu.
- 100% đoàn viên đăng ký nội dung rèn luyện và ít nhất 01 phần việc xung kích trong năm học.
- 100% đoàn viên được theo dõi, nhận xét việc thực hiện nội dung đăng ký.
- Mỗi học kỳ tổ chức ít nhất 01 nội dung giám sát chuyên đề.
- 100% hạn chế được phát hiện qua giám sát có nội dung góp ý và theo dõi việc khắc phục.
- Mỗi năm học Chi đoàn thực hiện ít nhất 01 công trình hoặc phần việc thanh niên gắn trực tiếp với nhiệm vụ của nhà trường.
- Phấn đấu có đoàn viên tiêu biểu được phát hiện, bồi dưỡng, giới thiệu cho Chi bộ xem xét tạo nguồn phát triển Đảng.
Các chỉ tiêu số lượng cụ thể được Ban Chấp hành Chi đoàn điều chỉnh phù hợp với số đoàn viên thực tế của đơn vị.
XI. PHÂN CÔNG TỔ CHỨC THỰC HIỆN
1. Chi bộ
Lãnh đạo toàn diện việc triển khai chuyên đề; định kỳ kiểm tra kết quả; nghe báo cáo của Chi đoàn; định hướng xử lý những vấn đề phát sinh.
Phân công đồng chí cấp ủy viên hoặc đảng viên phụ trách công tác Đoàn thường xuyên theo dõi, hỗ trợ Chi đoàn.
2. Ban Chấp hành Chi đoàn
Cụ thể hóa chuyên đề thành kế hoạch thực hiện.
Xây dựng phiếu đăng ký xung kích, bộ tiêu chí và sổ/theo dõi điện tử kết quả thực hiện.
Định kỳ báo cáo Chi bộ; đề xuất biểu dương đoàn viên có thành tích và giải pháp đối với những trường hợp còn hạn chế.
3. Đoàn viên
Thực hiện nghiêm túc nội dung đăng ký; chủ động tự kiểm tra, tự điều chỉnh; tiếp thu góp ý với tinh thần cầu thị.
Mỗi đoàn viên phải xác định rõ: danh hiệu đoàn viên không chỉ thể hiện ở việc tham gia sinh hoạt Đoàn mà phải được chứng minh bằng hành động gương mẫu và kết quả công việc hằng ngày.
XII. NHỮNG VẤN ĐỀ ĐƯA RA THẢO LUẬN TẠI CHI BỘ
Để chuyên đề đi vào thực chất, Chi bộ tập trung thảo luận ba vấn đề:
Thứ nhất: Làm thế nào để đánh giá được tính gương mẫu, xung kích của đoàn viên bằng kết quả cụ thể, hạn chế nhận xét cảm tính?
Thứ hai: Làm thế nào để hoạt động giám sát không tạo tâm lý nặng nề mà trở thành cơ chế hỗ trợ đoàn viên tiến bộ?
Thứ ba: Chi bộ cần lãnh đạo và tạo điều kiện như thế nào để đoàn viên trẻ có môi trường thử sức, được giao việc khó và có cơ hội trưởng thành?
XIII. KẾT LUẬN CỦA BÍ THƯ CHI BỘ
Chi bộ Trường THCS Tân Đông Hiệp B xác định xây dựng đội ngũ đoàn viên gương mẫu, xung kích không thể chỉ dừng lại ở vận động hay khẩu hiệu. Điều quan trọng là phải tạo ra môi trường để đoàn viên được rèn luyện, được giao nhiệm vụ, được kiểm tra, giám sát, được ghi nhận và được trưởng thành.
Chi bộ yêu cầu Ban Chấp hành Chi đoàn sau chuyên đề này phải chuyển hóa nội dung thảo luận thành những việc làm cụ thể, có người chịu trách nhiệm, có thời gian hoàn thành và có sản phẩm kiểm chứng.
Mỗi đoàn viên hãy tự đặt cho mình câu hỏi:
“Trong năm học này, tôi đã làm được việc gì mới, việc gì khó và việc gì có ích cho học sinh, đồng nghiệp và nhà trường?”
Nếu mỗi đoàn viên đều có một câu trả lời bằng một việc làm cụ thể thì Chi đoàn sẽ có nhiều công trình ý nghĩa; nếu mỗi đoàn viên đều tiến bộ thì Chi đoàn sẽ vững mạnh; và khi lực lượng trẻ thực sự tiên phong, gương mẫu thì sức chiến đấu, sức lan tỏa của Chi bộ và nhà trường cũng được nâng lên.
Chi bộ tin tưởng Ban Chấp hành Chi đoàn và toàn thể đoàn viên Trường THCS Tân Đông Hiệp B sẽ phát huy sức trẻ, tinh thần trách nhiệm, khát vọng cống hiến và ý thức tổ chức kỷ luật; thực sự trở thành lực lượng tiên phong trong nhiệm vụ – gương mẫu trong hành động – sáng tạo trong công việc – trách nhiệm với học sinh – tận tâm với nhà trường, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị và nhiệm vụ năm học 2026–2027.
Tiếng Việt
English
中文
Français
日本語
한국어
Español
Русский
Deutsch
ไทย
ລາວ
हिन्दी
Português